Thử nghiệm mô hình chăn nuôi hươu sao lấy nhung và nuôi sinh sản được một số hộ dân ở thôn 4, xã Ia Dom, huyện biên giới Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum triển khai từ năm 2016, đến nay, đàn hươu đã sinh trưởng, phát triển ổn định, mở ra hướng đi mới trong việc đầu tư vào mô hình nuôi hươu sao và chế biến sâu các sản phẩm từ nhung hươu để tăng thu nhập, hướng đến làm giàu trên vùng đất khó.
![]() |
Anh Nguyễn Xuân Tiến chăm sóc đàn hươu của gia đình. |
Một trong những hộ tiên phong nuôi hươu sao trên địa bàn thôn 4, xã Ia Dom là anh Nguyễn Xuân Tiến.
Anh Tiến chia sẻ: “Xuất phát từ tính tò mò, mình tìm hiểu, tham khảo xem trồng cây gì, nuôi con gì phù hợp với đặc thù công việc là vừa đi cạo mủ cao su, lại vừa có thể tăng gia sản xuất, chăn nuôi được, đỡ chi phí, thời gian chăn thả. Qua tìm hiểu trên mạng, tham khảo ở một số địa phương khác thì thấy nuôi hươu sao là phù hợp với điều kiện mình đang cần”.
Anh Tiến bắt đầu tìm hiểu cách thức, đặc tính của hươu sao thì thấy đặc điểm là nuôi nhốt hoàn toàn nên đã chủ động làm chuồng trại.
Thức ăn chủ yếu của hươu là cỏ, đơn giản hơn chăn nuôi bò, dê là phải đi chăn. Một lợi ích nữa của việc nuôi hươu mang lại hiệu quả hơn nuôi bò, dê là hươu cái thì sinh sản, hươu đực thì cho nhung cho nên nuôi cả cặp đều có lợi.
“Được sự động viên của chính quyền địa phương, năm 2016, tôi đã mua 2 cặp hươu từ huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk về nuôi thử. Giá hươu giống 5-6 tháng tuổi mua thời điểm đó là khoảng 22-25 triệu đồng/cặp”, anh Nguyễn Xuân Tiến cho biết thêm.
Sau hơn 1 năm, đàn hươu của anh Tiến đã tăng trưởng tốt và có thể sinh sản. Đến nay, tổng đàn hươu đã lên hơn 20 con, trong đó có 9 con đực để khai thác nhung mang lại thu nhập gần 100 triệu đồng/năm.
Nhận thấy nuôi hươu sao đơn giản, nguồn thức ăn có sẵn trong tự nhiên phong phú, phù hợp với điều kiện tự nhiên, nhân lực tại chỗ và mang lại hiệu quả thiết thực cho nên nhiều hộ dân trong thôn, xã lân cận đặc biệt quan tâm, muốn nhân rộng mô hình.
Anh Nguyễn Văn Lâm ở thôn 4, xã Ia Dom cho biết: Nhờ vào sự thành công của anh Tiến, gia đình anh đã đầu tư 2 cặp hươu sao để nuôi.
Đến nay, tổng đàn hươu đã phát triển lên 17 con. Với giá bán hiện tại là 15 triệu đồng/kg nhung, kết hợp với chăn nuôi bò và tiền lương công nhân, gia đình anh thu về khoảng 200 triệu đồng/năm và trở thành hộ có thu nhập khá trong vùng.
Các hộ gia đình nuôi hươu sao đã cùng nhau thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Tiến để tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm, xây dựng thương hiệu và đưa nhung hươu trở thành sản phẩm OCOP chủ lực của huyện Ia H’Drai.
Đến nay, Hợp tác xã phát triển được 15 thành viên, với 96 con hươu sao. Nhờ trang thiết bị được đầu tư bài bản, Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Tiến đã có 2 sản phẩm từ nhung hươu được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao và 6 sản phẩm có tiềm năng đạt chuẩn OCOP 4 sao đã nộp hồ sơ đề nghị cấp tỉnh đánh giá, phân hạng.
Nổi bật như các sản phẩm rượu nhung hươu, nhung ngâm mật ong, bột nhung hươu và nhung khô, tươi.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Dom Lê Đức Hùng cho biết, xã đã phân bổ nguồn vốn 250 triệu đồng để Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Tiến tiếp tục đầu tư vào trang thiết bị phục vụ nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP từ nhung hươu.
Bên cạnh đó, xã tiếp tục thực hiện chương trình khuyến nông về hỗ trợ người dân trồng sâm cau để đa dạng hóa các sản phẩm. Các sản phẩm từ nhung hươu được thị trường trên địa bàn huyện và tỉnh ưa chuộng, qua đó tạo động lực quan trọng thúc đẩy cho Hợp tác xã nông nghiệp Đồng Tiến, người dân đầu tư sản xuất, kinh doanh để mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Tổng doanh thu của hợp tác xã trong năm 2023 đạt gần 800 triệu đồng, mang lại nguồn thu lớn cho người dân tại vùng biên giới Ia H’Drai. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Ia H’Drai Võ Anh Tuấn khẳng định, đối với sản phẩm từ nhung hươu, huyện đã xây dựng dự án sản xuất liên kết theo chuỗi giá trị gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm nhung hươu sao.
Nguồn vốn được huyện trích từ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới để hỗ trợ bà con về giống, xây dựng chuồng trại và công lao động. Từ đó, hướng đến hình thành nên sản phẩm OCOP được công nhận 4 sao đầu tiên của huyện.
Việc hướng đến xây dựng sản phẩm OCOP đạt 3 sao, 4 sao cũng góp phần lớn giúp các xã trên địa bàn huyện Ia H’Drai sớm hoàn thành các chỉ tiêu trong xây dựng nông thôn mới, hướng đến nông thôn mới nâng cao; đồng thời, góp phần mang lại nguồn thu nhập bền vững cho người dân, xây dựng huyện biên giới Ia H’Drai ngày càng phát triển.